مغناطش اشباع به فرآیندی اطلاق می شود که در آن مغناطش مواد مغناطیسی تحت تأثیر میدان مغناطیسی خارجی به حالت اشباع می رسد. در طی این فرآیند، مغناطیس شدن ماده مغناطیسی افزایش می یابد تا به حداکثر مقدار خود برسد. این مقدار حداکثر اغلب مغناطیس اشباع نامیده می شود.
مغناطش اشباع یک پدیده فیزیکی بسیار مهم است و کاربردهای گسترده ای در بسیاری از زمینه ها دارد. به عنوان مثال، در تجهیزات قدرت مانند موتورها، ترانسفورماتورها، ژنراتورها و غیره، مغناطش اشباع فرآیندی بسیار حیاتی است. زیرا این دستگاه ها فقط تحت مغناطیس اشباع می توانند به طور موثر کار کنند.
مغناطش اشباع علاوه بر کاربرد در تجهیزات قدرت، کاربردهای بسیار دیگری نیز دارد. به عنوان مثال، در حافظه کامپیوتر، مواد مغناطیسی دیسک قبل از اینکه بتواند داده ها را ذخیره کند، باید اشباع و مغناطیسی شود. علاوه بر این، در فناوری تصویربرداری پزشکی، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) از مغناطیس اشباع برای تصویربرداری از بدن انسان استفاده می کند.
مغناطش اشباع تأثیر تعیین کننده ای بر عملکرد مواد مغناطیسی دارد. از یک طرف، می تواند خواص مغناطیسی مواد مغناطیسی را افزایش دهد و مغناطش، نفوذپذیری مغناطیسی و سایر مقادیر فیزیکی آنها را بهبود بخشد. از طرفی می تواند خواص مغناطیسی مواد مغناطیسی را نیز تغییر دهد تا خواص مغناطیسی خاصی مانند حافظه مغناطیسی، نفوذپذیری مغناطیسی و غیره داشته باشند.
چرا آهنربا نمی تواند به مغناطش اشباع برسد؟ عمدتاً دلایل زیر وجود دارد.
اول، محدودیت های مادی. انواع مختلف مواد دارای محیط های الکترونیکی داخلی متفاوتی هستند که در نتیجه حداکثر گشتاورهای مغناطیسی متفاوتی ایجاد می شود. برخی از مواد حتی اگر میدان مغناطیسی بسیار قوی دریافت کنند نمی توانند به مغناطش اشباع دست یابند.
دوم، محدودیت هایی برای میدان مغناطیسی وجود دارد. اگرچه میدان مغناطیسی خارجی دارای توانایی مغناطیسی قوی است، اما اگر اندازه آن کافی نباشد، مغناطش اشباع نمیتواند حاصل شود. به خصوص مواد مغناطیسی قوی نیاز به میدان مغناطیسی قوی تری دارند تا آنها را تا حد اشباع مغناطیسی کند.
